Yantra en Mantra zijn begrippen uit de Tantra, de leer van verbondenheid. Een yantra is een hulpmiddel bij meditatie. Het is een geometrische tekening die een specifieke energie bundelt. Door meditatie maak je die energie vrij in jezelf. Een yantra is ooit geschouwd en van generatie op generatie doorgegeven.

Een yantra wordt traditioneel beschouwd als het meest krachtige symbool van een personificatie van goddelijke kracht. Je zou het een geabstraheerde, universele versie van een icoon kunnen noemen of een bundeling van archetypische energie. Ze helpt ons om bij de essentie van een specifieke energie te komen. Ze is als een landkaart, die je helpt toegang te krijgen tot het soms onoverzienbaar grote gebied van het leven. De kaart die je helpt duidelijk te krijgen waar je nu staat.

Een yantra is opgebouwd uit geometrische patronen rondom een middelpunt en wordt begrensd door een vierkante ruimte met vier poorten. De poorten zijn gesloten om de energie binnen te houden en de aandacht te bundelen. Maar je kunt er wel doorheen. De meeste traditionele yantra's hebben acht lotusbladeren.

Een yantra is ook het beeld bij de klank, de mantra. Je zou kunnen zeggen: de yantra is het lichaam, de mantra de geest. Hun trillingsniveau is gelijk.

Mantra

Een mantra is een weergave van een specifieke energie in klank. Een mantra brengt de energie binnen en buiten ons met elkaar in resonantie. Ze helpt ons om het denken te beteugelen, te richten. Er zijn helende mantra's en mantra's die ons in contact brengen met de universele waarheid, maar ook mantra's die een levensrichting aangeven of die een emotie teweegbrengen.

Yantra's en mantra's zijn vaak duizenden jaren oud en oorspronkelijk mondeling overgeleverd, waardoor je varianten zult tegenkomen. Ze worden beschouwd als 'gegeven', geopenbaard aan zieners om de mens te helpen in de zoektocht naar de eigen essentie, de zoektocht 'terug naar huis'. Wie zich aangesproken voelt door deze instrumenten, ervaart dat ze aanvankelijk onbestemde gevoelens naar boven halen uit de lange menselijke geschiedenis, universele gevoelens waaraan ieder haar of zijn eigen betekenis geeft. Geleidelijk geven ze hun geheimen prijs en helpen ons betekenis te geven aan de gebeurtenissen in het leven van alledag. Yantra en mantra helpen ons de ervaring van het tijdloze te benaderen.

Van binnen naar buiten en van buiten naar binnen

Je tekent een yantra van binnen naar buiten en terug. Het schilderen gaat uitsluitend van buiten naar binnen, zodat je de kern steeds dichter nadert en ook dichter bij je eigen 'weten', je herinneringen en je emoties komt. Beide handelingen gaan met de klok mee. De beweging rechtsom brengt de energie in de yantra. Het construeren van de poorten, cirkels, vierkanten en driehoeken vraagt precisie en geduld. Het tekenen van de bloemblaadjes vraagt durf en losheid. Door te schilderen ontwikkel je een steeds vastere hand en gevoel voor de materie.

Wanneer je vaker yantra's schildert, zul je merken dat je creativiteit erdoor ontwaakt. Misschien voel je de behoefte te experimenteren en vanuit de veilige, voorgeschreven, rituele handeling te komen tot eigen creaties, al dan niet geschouwd.

Trataka meditatie

Wanneer de yantra af is, kun je erop mediteren. Daarvoor ga je gemakkelijk zitten, het liefst op de grond en in ieder geval goed geaard. Zorg dat de yantra op armlengte afstand hangt en dat de bindu, de gouden kern, op comfortabele ooghoogte is. Zit zo recht mogelijk, maar wel ontspannen. Kijk naar de vier poorten van de yantra en voel waar je voorkeur naar uitgaat. De poorten vertegenwoordigen de vier windrichtingen. Wat is de emotionele betekenis daarvan voor jou? Welke associaties je ook hebt, je gaat door één van de poorten de yantra binnen en dwaalt rechtsom en van buiten naar binnen door de afbeelding tot je in de kern komt. Concentreer je op de bindu, kijk er naar met ontspannen ogen, maar zonder te knipperen. Als je ogen moe worden of gaan tranen, sluit je ze. Kijk naar het nabeeld, de kleuren, de vormen en blijf zo zitten tot het beeld ineenschrompelt en je in de punt verdwijnt. Deze vorm van mediteren heet Trataka. Eventueel herhaal je de handelingen. Open je voor de gedachten en gevoelens die opkomen.

Na de meditatie ga je liggen om te ontspannen, met je hoofd naar de yantra gericht.

Leren Yantra's te maken?

Bij Damaru worden met enige regelmaat themadagen georganiseerd waarop je kunt leren een yantra te construeren, te schilderen en er op te mediteren. Zie de agenda voor de eerstvolgende data.

Geboorteyantra

Chakra Vyuh Yantra, de Geboorteyantra, heeft een labyrintische vorm en wordt geschilderd in zwart, wit en goud, de kleuren van duisternis, onschuld en kostbaarheid of kennis. De yantra gaat over het proces van geboorte geven en geboren worden. De yantra helpt zwangere vrouwen zich te concentreren op de baring en een zo natuurlijk mogelijk proces. Bij voorkeur tekent de aanstaande vader de yantra, geleid door en dienstbaar aan de intuïtie van de vrouw. Meditatie op de yantra brengt rust en vertrouwen.

Je kunt de geboorteyantra ook voor jezelf maken, om in contact te komen met je eigen geboorte.

Bij de geboorteyantra is alle energie gericht op de baring, het geboorteproces met alle angst, genot en fantasie die bij dat tweede chakraproces hoort. Er is een eenvoudige éénlettergrepige mantra bij, die helpt om pijn te doorstaan.

Ganesha

Voor het olifantgodje Ganesha zijn vele mantra's in omloop en ook verschillende yantra's. Ganesha wordt in India voor vele zaken aangeroepen, maar staat vooral voor het opruimen van obstakels voor een nieuw begin. Traditioneel is dat vaak een reis of een boek, maar een nieuw begin kan natuurlijk van alles zijn. Bijvoorbeeld: anders omgaan met jezelf, met anderen of een situatie; een nieuwe definitie van jezelf leven, meer in overeenstemming met je diepste weten of diepste verlangen. Overtuigingen over jezelf of het leven kunnen de obstakels zijn, die je beletten door te stromen. Oude gedrags- of verwachtingspatronen die hardnekkig blijven spelen in je leven, zijn een belemmering voor verandering. Er is op dit moment geen datum gepland voor het stoeien met Ganesha en de obstakels in je leven.

Gayatri

De Gayatri Yantra hoort bij de beroemde Gayatri Mantra, die wel de oer-mantra wordt genoemd. De Gayatri vraagt om onderscheidingsvermogen, 'zo helder en zo subtiel dat het alle mensen verlicht en inspireert'. Een krachtige yantra met warme kleuren, nog niet zo lang geleden vanuit de kloosters vrijgegeven om de mensheid te helpen terugkeren op de goede weg. Lees ook de bijbehorende mantra en leer haar uit het hoofd, of zoals de Engelsen heel wat toepasselijker zeggen: by heart.

De Tien Wijsheden

Das Mahavidya's, de tien Godinnen, is een serie yantra's, waaruit je intuïtief een keuze maakt. Das betekent tien, Maha groot, Veda kennis. De tien grote wijsheden. Of tien facetten van kennis. Tien (vrouwelijke) goddelijke krachten in het heelal, kosmische energieën, of hoe je het noemen wilt. Tien vormen van de oervrouw Shakti (die staat voor energie, kracht, verandering en beweeglijkheid). Kies intuïtief welke energie je aanspreekt en uitnodigt. Wie hoort bij jou op dit moment in je leven? Welke energie kun jij het best gebruiken bij het proces waar je in zit?